rozwiń menu główne

Muzeum dla nauczycieli. Edukacja historyczna online

Zapraszamy do korzystania z materiałów do przeprowadzenia lekcji muzealnych online. Dzięki nim uczniowie w ciekawy i inspirujący sposób dowiedzą się m.in.: jak wyglądało życie więźniów w obozie, usłyszą relacje świadków, poznają losy dzieci oraz wiele innych historii ukrytych w muzealnych eksponatach.

Jak przygotować zajęcia online? Jak dobrać treści i metody pracy do wieku uczniów i ich zainteresowań? Na te i inne pytania pomogą nauczycielom odpowiedzieć pedagodzy muzealni.

Zachęcamy do kontaktu: 81 710 28 35, e-mail: j.laskowska@majdanek.eu
81 710 28 27, e-mail: m.rusek@majdanek.eu


Lekcja 01

Temat: Dzieci polskie w obozie koncentracyjnym na Majdanku

Na Majdanku nigdy nie zrealizowano planu utworzenia obozu dla dzieci, mimo to były one w nim przetrzymywane. Najliczniejszą grupę stanowiły dzieci polskie, żydowskie oraz białoruskie. Dzieci polskie osadzano w obozie wraz z rodzinami latem 1943 r. w ramach akcji pacyfikacyjno-wysiedleńczej na Zamojszczyźnie. Niemcy w miejsce wysiedlonych polskich rodzin planowali zasiedlenie tego obszaru przez gospodarzy niemieckich. Przed deportacją całe rodziny przetrzymywane były w obozach przejściowych w Zwierzyńcu i Zamościu. Większość dzieci po kilku tygodniach pobytu w KL Lublin kierowano na roboty przymusowe do Rzeszy. Pewną grupę zwolniono dzięki staraniom Polskiego Czerwonego Krzyża i Rady Głównej Opiekuńczej.

LINK DO POBRANIA PREZENTACJI: NA DOLE STRONY


Lekcja 02

Temat: Dzieci żydowskie w obozie koncentracyjnym na Majdanku

Więźniami Majdanka były także dzieci żydowskie. Już z racji pochodzenia ich szanse na przeżycie były znikome. Kierowano je na Majdanek z gett na Lubelszczyźnie (m.in. w Lublinie, Międzyrzecu Podlaskim, Rejowcu), w Warszawie i w Białymstoku. Dzieci były przywożone do obozu pociągami towarowymi w bydlęcych wagonach. Mniejsze grupy transportowano samochodami, lub jak w przypadku osób z getta na Majdanie Tatarskim w Lublinie, prowadzono pieszo. Rodziny żydowskie po przybyciu do obozu podlegały selekcji. Osoby poniżej 14. roku życia, a także starsze i niezdolne do pracy kierowano bez ewidencji do komór gazowych. Dzieci powyżej 14. roku życia oraz te, którym udało się podać zawyżony wiek, włączano do grupy dorosłych.


LINK DO POBRANIA PREZENTACJI: NA DOLE STRONY


Lekcja 03

Temat: Dzieci białoruskie w obozie koncentracyjnym na Majdanku

Dzieci białoruskie były kolejną grupą dzieci-więźniów obozu na Majdanku. Od marca 1943 r. w obozie osadzano ludność wiejską z Białorusi, wysiedlaną masowo w odwecie za rozwijający się tam ruch partyzancki. Większość dzieci białoruskich umieszczano w osobnych barakach, w których opiekowały się nimi wyznaczone obce kobiety. Matki mogły się z nimi kontaktować tylko w niedzielę i zaledwie przez godzinę. Po pewnym czasie dzieci te wysyłano do specjalnego obozu dla dzieci w Konstantynowie koło Łodzi lub innych obozów germanizacyjnych pod Łodzią.

LINK DO POBRANIA PREZENTACJI: NA DOLE STRONY


Lekcja 04

Temat: Poznajemy muzeum - edukacja dla najmłodszych uczniów

Najmłodsi uczniowie – w wieku do lat 14 – nie są jeszcze gotowi na to, aby zwiedzać muzea martyrologiczne. To dla nich zbyt trudne pod względem poznawczym i emocjonalnym.

Nie oznacza to jednak, że nie mogą oni uczestniczyć w zajęciach przygotowanych przez muzealnych pedagogów.

Dziś pragniemy podzielić się z Państwem naszymi pomysłami:
Jak opowiadać o muzeach i zbiorach?
Kto to jest muzealnik i co to są kolekcje?
Jak należy zachowywać się w muzeum?

Odpowiedzi znajdzują się w przygotowanym przez nas materiale.

LINK DO POBRANIA: NA DOLE STRONY; DO WYBORU WERSJA PDF LUB DOCX.


Lekcja 05

Temat: Świat za drutami – postawy i doświadczenia więźniów Majdanka
Część 1: Życzliwość, wsparcie, przyjaźń i przemoc.

Wybrane fragmenty relacji ukazują społeczność więźniarską, różne postawy wśród więźniów oraz ich wpływ na życie w obozie. Chociaż osadzonym przyszło walczyć o przetrwanie w świecie za drutami, przekonujemy się, że nawet w takim miejscu nie przestawały obowiązywać zasady moralne. Czasem nawet wyraźniej można dostrzec dobro i zło oraz to, jakim wyborom moralnym poddawani byli więźniowie każdego dnia.

Bardzo istotne jest to, że z tamtych traumatycznych wydarzeń możemy czerpać nieustannie prawdę o kondycji człowieka, także żyjącego współcześnie.

Może dlatego również obecnie warto zastanowić się nad odpowiedziami na, z pozoru proste, pytania:

Czy dziś łatwo znaleźć przyjaciół i utrzymać przyjaźń?
Czy dziś spotykamy się z postawą otwartości na innych, czy ludzie są chętni, aby wspierać się nawzajem?
Czy dziś spotykamy się z aktami egoizmu, próbami osiągnięcia czegoś kosztem innych?
Czy nasze decyzje mogą mieć wpływ na innych?
Jakie wartości dziś wskazalibyśmy jako te najważniejsze?
Czy potrzebujemy autorytetów?

ŚWIAT ZA DRUTAMI


LINK PDF DO POBRANIA: NA DOLE STRONY


Część 2: Pomoc, autorytet, wartości, podejmowanie decyzji

ŚWIAT ZA DRUTAMI

LINK PDF DO POBRANIA: NA DOLE STRONY


Lekcja 06

Temat: Sztuka opowieści, czyli historie ukryte w muzealnych eksponatach. Część 1

Jak opowiadać trudną historię? Jak zaciekawić młodzież i zachęcić do poznawania tragicznych wydarzeń i losów ludzi? Co i jak robić, aby zainspirować młodzież do refleksji i zadawania pytań? Odpowiedzią mogą być muzealne eksponaty. Zostały przez lub dla kogoś wykonane i czemuś służyły. Odkrywając ich przeszłość i przeznaczenie, odkrywamy historię ludzi.

Artefakty są nie tylko historycznymi dokumentami i przedmiotami muzealnymi, ale również łącznikami przeszłości z teraźniejszością. Przywołują pamięć o życiu obozowym, o ofiarach, ale także o ocalałych. Będąc blisko ludzi i miejsc, stały się świadkami historii. Są pewnymi symbolami przeszłości, które skupiają uwagę i skłaniają do przemyśleń. Stanowią świadectwo potwierdzające nieludzkość.

Więcej informacji PAKIET EDUKACYJNY

LINK PDF DO POBRANIA: NA DOLE STRONY


Temat: Sztuka opowieści, czyli historie ukryte w muzealnych eksponatach. Część 2

Więcej informacji PAKIET EDUKACYJNY

LINK PDF DO POBRANIA: NA DOLE STRONY


Lekcja 07

Temat: Obóz na Majdanku w relacji Andrzeja Stanisławskiego

Spotkanie ze świadkiem historii jest zawsze bezcenne. Wsłuchiwanie się we wspomnienia ocalonych jest niezastąpionym źródłem i świadectwem służącym poznaniu przeszłości. Zwłaszcza tej trudnej i tragicznej, jaką była II wojna światowa. Autentyczność przeżyć i emocji niewątpliwie zapada głęboko w pamięć i jest wyjątkowym doświadczeniem dla odbiorców.

Andrzej Stanisławski urodził się w 1923 r. W sierpniu 1942 r. został aresztowany i osadzony na Pawiaku, a następnie 18 stycznia 1943 r. przewieziony do obozu na Majdanku. Udało mu się zbiec w Kraśniku podczas ostatniego transportu ewakuacyjnego do KL Auschwitz. Swoje przeżycia obozowe opisał w książce „Pole śmierci”. Był świadkiem w procesach przeciwko załodze obozowej Majdanka.


RELACJA ANDRZEJA STANISŁAWSKIEGO https://youtu.be/7jn_iZC7IUY


LINK DO POBRANIA PREZENTACJI: NA DOLE STRONY


Lekcja 08

Temat: Sprawcy – zwyczajni ludzie czy fanatyczni mordercy? Próba wyjaśnienia motywów.
Część 1. Hermine Braunsteiner, Heinrich Rindfleisch

Prezentowany temat, z uwagi na trudną problematykę oraz konieczny wysiłek – nie tylko intelektualny, ale i emocjonalny – przeznaczony jest dla starszych uczniów szkół średnich, a także dla dorosłych.

Od zakończenia II wojny światowej rosło zainteresowanie tematyką sprawców i ich odpowiedzialności za popełnione zbrodnie. Przeprowadzano badania dotyczące specyficznych grup sprawców z okresu nazizmu, które to próbowały znaleźć odpowiedzi na wiele nurtujących pytań. Do jakiego stopnia da się przyporządkować sprawców poszczególnym typologiom psychologicznym? Jak dalece – mając do dyspozycji badania dotyczące pewnej grupy ludzi – można wyciągnąć wnioski dotyczące cech wspólnych: kariery, pochodzenia, postaw ideologicznych? Czy można odpowiedzieć na pytanie: dlaczego sprawcy decydowali się lub nie na dokonanie konkretnych czynów?

Okrutne zachowanie sprawców z Majdanka, takich jak Hildegard Lächert, Hermine Braunsteiner, Emil Laurich czy Heinrich Rindfleisch, możemy próbować wyjaśnić ich psychopatycznymi dyspozycjami i skłonnościami do sadyzmu. W ten sposób ich postępowanie staje się zachowaniem społecznie niemoralnym. Czy jednak jest to słuszne i wystarczające wyjaśnienie? Dlaczego inni sprawcy, charakteryzując ich czyny w kategorii moralności, zachowywali się łagodniej i dlaczego byli mniejszością pośród całego personelu SS na Majdanku?

LINKI PDF DO POBRANIA: NA DOLE STRONY (MATERIAŁY W POLSKIEJ I ANGIELSKIEJ WERSJI JĘZYKOWEJ)


Temat: Sprawcy – zwyczajni ludzie czy fanatyczni mordercy? Próba wyjaśnienia motywów.
Część 2. Hildegard Lächert i Emil Laurich

Teorie wyjaśniające motywy sprawców
PL / EN

LINKI PDF DO POBRANIA: NA DOLE STRONY (MATERIAŁY W POLSKIEJ I ANGIELSKIEJ WERSJI JĘZYKOWEJ)


Lekcja 09

Temat: Procesy przeciwko zbrodniarzom z Majdanka w relacji Andrzeja Stanisławskiego.

Procesy przeciwko załogom obozów koncentracyjnych, SS-manom i nadzorczyniom, wzbudzały ogromne zainteresowanie. Sale sądowe były wypełnione ludźmi, a dziennikarze relacjonowali niemal na bieżąco przebieg rozpraw. Ogłaszane wyroki budziły skrajne emocje.

Prezentujemy dziś Państwu relację Andrzeja Stanisławskiego, byłego więźnia KL Lublin. Zeznawał on we wszystkich procesach przeciwko zbrodniarzom z Majdanka: 1944 – Lublin, 1987 – Düsseldorf, 1988 – Hannover, 1988 – Bielefeld. Jego wspomnienia z uwięzienia w obozie koncentracyjnym pt. „Pole śmierci” stało się materiałem dowodowym. Andrzej Stanisławski jako jedyny spośród byłych więźniów Majdanka rozpoznał wszystkich SS-manów zasiadających na ławie oskarżonych.

O przesłuchaniach mówił: „to nie były obojętne dla mnie spotkania”. Jego lekarz zdecydowanie odradzał udział w kolejnych rozprawach ze względu na stan zdrowia. Stanisławski wspominał: „tętno było trwale przyśpieszone: musiałem spłacać kolejną, gorzką cenę za spotkanie z Majdankiem."

Relacja Stanisławskiego to ważne świadectwo przybliżające atmosferę panującą na salach sądowych, postawę obrońców czy zachowanie oskarżonych oraz ich stosunek do świadka.

Andrzej Stanisławski (1923–1996), osadzony w KL Lublin w styczniu 1943 r. jako dwudziestolatek, trafił na III pole. Pracował w różnych komandach, m.in. kanalizacyjnym i drogowym, najbardziej jednak znany był jako Läufer oddziału III. Miał osobisty kontakt z Antonem Thumannem, Emilem Laurichem i Ludwigiem Eggim. Dzięki funkcji gońca mógł swobodnie poruszać się po obozie i mieć dostęp do kartoteki, a jednocześnie przekazywać informacje więźniom i ruchowi oporu. Zbiegł w trakcie ostatniego transportu ewakuacyjnego w lipcu 1944 r. w Kraśniku.

Relacja Andrzeja Stanisławskiego


Lekcja 10

Temat: Różne losy – podobne marzenia. Więźniowie i obóz na Majdanku w relacjach wideo świadków historii.

Świadkowie historii, czyli ci, którzy przeżyli uwięzienie w obozach koncentracyjnych, pytani są często o to, w jaki sposób przetrwali to niewyobrażalne piekło, cierpienie, bicie i głód. Co sprawiało, że każdego dnia niezmiennie podnosili się z rozpaczy i po prostu chcieli żyć?

Prezentowany materiał to zapis relacji byłych więźniów KL Lublin, którzy przed deportacją do obozu byli młodzi, czasem zakochani, uczyli się i mieli plany na przyszłość. Wojna zmieniła wszystko, a pobyt w niemieckim obozie koncentracyjnym dokonał przewartościowania pragnień. Byli więźniowie –opowiadają o lękach i nadziejach, które towarzyszyły im każdego dnia w KL Lublin. To marzenia i wiara w drugiego człowieka były tym, co pozwalało żyć.

Różne losy – podobne marzenia

LINK PDF DO POBRANIA: NA DOLE STRONY


Społeczności

polski

english