rozwiń menu główne

Zabudowa obozu

W pierwszym okresie funkcjonowania Majdanka jego biura, kwatery dla oficerów SS, a także koszary dla załogi obozowej były czasowo zlokalizowane w Lublinie. Komendanturę obozu umieszczono w budynku przy ul. Ogrodowej 12, załogę wartowniczą w gmachu szkoły im. Vetterów przy ul. Bernardyńskiej, a wyższą kadrę w domach znajdujących się w okolicy obozu.

Kompleks baraków mieszczących koszary i komendanturę na terenie obozu powstawał od lipca 1942 r. do wiosny 1943 r. Jego główna część zajmowała obszar położony pomiędzy szosą chełmską a obozem więźniarskim. Wzniesiono wówczas 37 baraków, w których oprócz kwater mieszkalnych znajdowały się biura, magazyny sprzętu wojskowego, łaźnia, fryzjernia, rewir (szpital), stołówka, kasyno, a także garaże i stacja benzynowa taboru SS.

Do segmentu SS należały także zabudowania zlokalizowane w innych częściach obozu: barak nr 38 adaptowano na mieszkania dla dozorczyń obozowych i kancelarię kobiecego obozu koncentracyjnego, natomiast w baraku nr 39 mieściły się biura i kancelaria obozu więźniarskiego.

Przedwojenny budynek murowany zwany „białym domkiem” przeznaczono początkowo dla lekarza obozowego, a następnie dla kierownika oddziału więźniarskiego.

Komendant obozu mieszkał w domu przy szosie chełmskiej (dziś Droga Męczenników Majdanka).

Kompleks gospodarczy

W latach 1942–1943 w sektorze gospodarczym wybudowano 21 baraków na potrzeby obozu i garnizonu SS w Lublinie:

baraki nr 43–44 – magazyny mienia więźniarskiego,

barak nr 45 – stajnia obozowa

baraki nr 46–47 – magazyny żywności

baraki nr 48–50 – magazyny odzieży więźniarskiej

baraki nr 51–52 – magazyny sprzętu do prac porządkowych oraz narzędzi

baraki nr 53–55 – stolarnia, skład drewna

barak nr 54 – kuźnia i ślusarnia

barak nr 55 – warsztat elektryczny

barak nr 62 – warsztaty szewskie

barak nr 63 – szwalnia

barak nr 64 – kantyna dla wartowników

Część więźniarska

Obóz więźniarski zlokalizowano na obszarze 30,6 ha. Zasadniczo składał się z pięciu pól więźniarskich, na których wybudowano 108 baraków, i dwóch międzypól. Istniało także pole VI, jednak prace nad jego budową ukończono zbyt późno i nie było wykorzystywane do przetrzymywania na nim osadzonych. W kilku barakach zorganizowano tu magazyny z obuwiem ofiar Majdanka oraz akcji „Reinhardt”.

Całość była zabezpieczona podwójną linią drutów kolczastych, przez które przebiegał prąd. Na rogu każdego pola stały wieże strażnicze. Każde pole oprócz baraków mieszkalnych posiadało dwa baraki gospodarcze w kształcie litery L przeznaczone na kuchnię i umywalnię. Plac apelowy był zlokalizowany na środku wszystkich pól więźniarskich.

Pole I

Pole I zajmowało 20 baraków mieszkalnych. Wzniesiono je w okresie od jesieni 1941 roku do początku 1942.

Na polu tym początkowo przetrzymywano jeńców sowieckich, a następnie więźniów-cywilów. Od końca 1941 roku funkcjonował tu rewir, który w ciągu 1942 roku objął cały północny rząd baraków (nr 1–10). We wrześniu 1943 roku, w ramach reorganizacji obozu, rewir męski przeniesiono na V pole, a kobiety na pole I. Po ewakuacji kobiet w kwietniu 1944 roku, pole to ponownie zajęli mężczyźni.

I międzypole

Na przestrzeni pomiędzy I a II polem zlokalizowano pralnię i suszarnię. Znajdowało się tu także dwupiecowe krematorium opalanego ropą oraz składnica zwłok.

Pole II

Funkcjonowało ono od wiosny 1942 roku. Znajdowały się na nim 22 baraki typu mieszkalnego. Początkowo umieszczano tu Żydów z Polski i zagranicy, Polaków z Lubelszczyzny oraz jeńców sowieckich. Od maja 1943 r. na terenie II pola utworzono lazaret dla inwalidów sowieckich, który nie podlegał komendanturze obozu.

Pole III

Na III polu więźniarskim więźniów przetrzymywano w barakach typu stajennego. Nie było w nich okien, a światło dawały jedynie świetliki zamieszczone przy dachu. Od maja 1942 r. więziono tu polskich zakładników, a od stycznia 1943 r. więźniów politycznych różnych narodowości. W lipcu 1943 r. przez kilka tygodni umieszczono tu także rodziny wysiedleńców z Zamojszczyzny. W barakach nr 1 i 2 znajdowały się warsztaty samochodowe. Po likwidacji Majdanka w sierpniu 1943 r. w tych dwóch barakach NKWD przetrzymywało żołnierzy Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich.

Pole IV

Powstało ono od sierpnia 1942 roku. Mężczyzn różnych narodowości przetrzymywano tu w barakach typu stajennego. W latach 1943–1944 w barakach po prawej stronie pola funkcjonowały odgrodzone od pozostałej części pola warsztaty szczotkarskie i koszykarskie.

II międzypole

Funkcjonowało od lipca 1942 r. Było zlokalizowane pomiędzy polem IV i V. Znajdował się tu skład węgla i drewna opałowego. Od maja do sierpnia 1943 r. było to miejsce przetrzymywania i pierwszej selekcji Żydów przywożonych z gett. W późniejszym czasie w baraku na międzypolu przebywali więźniowie z Sonderkommando.

Pole V

Prace nad budową baraków typu mieszkalnego trwały do września 1942 r. Na polu tym do września 1943 r. funkcjonował obóz dla kobiet. Od marca 1943 r. przetrzymywano tu także dzieci. We wrześniu 1943 r. kobiety przeniesiono na pole I, a na V polu zorganizowano rewir męski i wybudowano ambulatorium. Po ewakuacji więźniów KL Lublin, od maja do lipca 1944 r. zlokalizowano tu obóz pracy podległy Wehrmachtowi.

Na terenie obozu zlokalizowano także:

Łaźnie

Komory gazowe

Krematorium

Stosy spaleniskowe

Rowy egzekucyjne

Społeczności

Newsletter

polski

english