rozwiń menu główne

23.07.2020

Ewakuacja. Odcinek 10. Ostatni transport

22 lipca 1944 r., tuż przed godz. 18.00 kolumna ok. 800 więźniów, otoczona przez esesmanów z psami, wyruszyła spod bramy I pola.

Trasa ich marszu wiodła przez szosę piasecką, ul. Elektryczną i Garbarską do ul. Pocztowej, gdzie tuż za tunelem na ul. Bychawskiej nastąpiło połączenie z kolumną 229 więźniów obozu pracy DAW (Deutsche Ausrüstungswerke – Niemieckie Zakłady Zaopatrzenia). Ten ostatni obóz był zlokalizowany przy ul. Lipowej 7 i funkcjonował początkowo jako obóz pracy dla więźniów żydowskich, a od 1944 r. jako podobóz Majdanka dla więźniów polskich i innych narodowości.

Dalej, ok. 1000 więźniów przeszło przez ul. Krochmalną. Około godziny 20.00 kolumna doszła do mostu kolejowego. Większości więźniów nakazano przejść przez rzekę Bystrzycę w bród. Poganiano ich przy tym i bito. Na drugim brzegu nie pozwolono nawet wylać wody z butów. Więźniowie weszli na ul. Janowską i ruszyli w stronę Zemborzyc. Tu zdołał uciec Antoni Burcan*, ale kolumna nie zatrzymywała się i zmierzała dalej w stronę Krężnicy Jarej.

Kolumna transportowa z Majdanka późnym wieczorem przechodziła przez Krężnicę Jarą. W tym czasie trwała tu akcja ratunkowa ofiar wysadzonego kilkanaście godzin wcześniej transportu kolejowego. Tuż za Krężnicą, po przejściu przejazdu kolejowego, więźniowie skręcili w prawo za tory i zatrzymali się na krótki, kilkugodzinny odpoczynek. Pod osłoną ciemności zbiegł kapo Jan Miachczyłowicz-Wolski*.

Nad ranem kolumna w strugach deszczu ruszyła dalej w stronę Strzeszkowic. Tu weszła na szosę kraśnicką i, idąc poboczami i rowami (z powodu zajętego przez wojska niemieckie pasa drogowego), wolno przemieszczała się w stronę Kraśnika. Późnym wieczorem 23 lipca 1944 r. więźniowie dotarli do miasta i zostali skierowani na nocleg do cegielni Pludrów (Cegielnia Hoffmanowska). Tu mogli odpocząć po trudach marszu. Nieoczekiwanie cegielnia w Kraśniku stała się miejscem jednej z większych spontanicznie zorganizowanych ucieczek*.

Część dalsza ostatniego transportu z Majdanka w następnym odcinku

* Tym tematom zostaną poświęcone oddzielne odcinki.

Na zdjęciach:

1. Pierwsza karta z ostatniej listy transportowej z Majdanka

2. Pierwsza karta wykazu fachowców z 21 lipca 1944 r. z obozu DAW na ul. Lipowej w Lublinie

3. Trasa pieszego transportu z Majdanka w stronę Kraśnika (na mapie do Wilkołaza)

4. Trasa transportu do Kraśnika i umiejscowienie cegielni Pludrów, gdzie nocowali więźniowie

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Powiększ obraz: Pierwsza karta z ostatniej listy transportowej z Majdanka
  • Powiększ obraz: Pierwsza karta wykazu fachowców z 21 lipca 1944 r. z obozu DAW na ul.  Lipowej w Lublinie
  • Powiększ obraz: Trasa pieszego transportu z Majdanka w stronę Kraśnika (na mapie do Wilkołaza)
  • Powiększ obraz: Trasa transportu do Kraśnika i umiejscowienie cegielni Pludrów, gdzie  nocowali więźniowie
  • Pokaż powiększenie powyżej: Pierwsza karta z ostatniej listy transportowej z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Pierwsza karta wykazu fachowców z 21 lipca 1944 r. z obozu DAW na ul.  Lipowej w Lublinie
  • Pokaż powiększenie powyżej: Trasa pieszego transportu z Majdanka w stronę Kraśnika (na mapie do Wilkołaza)
  • Pokaż powiększenie powyżej: Trasa transportu do Kraśnika i umiejscowienie cegielni Pludrów, gdzie  nocowali więźniowie

Społeczności

polski

english