rozwiń menu główne

06.01.1905

Ewakuacja. Odcinek 6. Transport do Auschwitz z 13 kwietnia 1944 r. (epizod 1) Smereczyński.

Szósty odcinek cyklu o ewakuacji więźniów z obozu na Majdanku

Ewakuacja. Odcinek 6. Transport do Auschwitz z 13 kwietnia 1944 r. (epizod 1) Smereczyński.

13 kwietnia 1944 r. z dworca kolejowego w Lublinie odszedł w kierunku Śląska transport więźniów. 1239 mężczyzn, 1026 kobiet z dziećmi oraz 300 kobiet żydowskich. Łącznie transport ten liczył prawie 2600 więźniów.

Transportem tym wyjechała niemal cała pozostała kadra AK z Majdanka. Pojechał płk Władysław Smereczyński – figuralny komendant obozowej komórki AK oraz jego zastępca (i prawdziwy szef organizacji) por. Jan Zaprawa-Ostromęcki. Pojechał ppor. Andrzej Szwajcer, kpt. Marian Smagacz i Andrzej Grodzki – trzech wytrawnych oficerów AK z lubelskich i wschodnich inspektoratów. Wyjechał także szpital obozowy (rewir) z lekarzami: Meterą, Tomaszewskim i Wojtkowskim.

Transport przyjechał bezpośrednio do celu. Nikt już więźniów nie mamił obietnicą odbicia, a i oni zdawali sobie sprawę, że nie ma na to szans. Następnego dnia, 14 kwietnia, transport przybył do KL Auschwitz-Bireknau. Więźniowie otrzymali tu numery 182858–184035 oraz 184044–184052.

Płk Władysław Smereczyński to postać wybitna i tragiczna zarazem. Zawodowy oficer. Podczas I wojny światowej walczył w 2 pułku Legionów Piłsudskiego. W czasie kampanii wrześniowej dowodził ośrodkiem zapasowym 5 Dywizji Piechoty, a później 19 i 40 pułkiem piechoty. Walczył w obronie Lwowa. Od 1939 r. w konspiracji (ZWZ i AK). Pełnił obowiązki komendanta Okręgu AK Lwów. Aresztowany 17 grudnia 1942 r. wraz z żoną i synem. Więziony we Lwowie, następnie na Majdanku. Tu kierował obozowymi komórkami AK pod pseudonimem „Patron”. Wielu zarzucało mu brak energii i załamanie nerwowe. Niestety wynikało to z jego sytuacji rodzinnej. Jego syn zmarł w 1943 r. w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen, a żona Helena z d. Wolszczanin zmarła w 1944 r. w KL Auschwitz. Płk. Smereczyński wojnę przeżył, a w 1947 r. wrócił do Polski. Zmarł w 1958 r.

W następnym odcinku opowiemy o transporcie kobiet z tego samego dnia.

Autor: Krzysztof Tarkowski

Na zdjęciach:


płk Władysław Smereczyński


Faktyczny przywódca obozowej siatki AK por. Jan Zaprawa-Ostromęcki

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Ewakuacja. Odcinek 6. Transport do Auschwitz z 13 kwietnia 1944 r. (epizod 1) Smereczyński.
  • Ewakuacja. Odcinek 6. Transport do Auschwitz z 13 kwietnia 1944 r. (epizod 1) Smereczyński.
  • Pokaż powiększenie powyżej: Ewakuacja. Odcinek 6. Transport do Auschwitz z 13 kwietnia 1944 r. (epizod 1) Smereczyński.
  • Pokaż powiększenie powyżej: Ewakuacja. Odcinek 6. Transport do Auschwitz z 13 kwietnia 1944 r. (epizod 1) Smereczyński.

Społeczności

polski

english