rozwiń menu główne

05.04.2017

Kolekcja pamiątek po dr Stefanii Perzanowskiej w zbiorach Muzeum

Muzeum na Majdanku otrzymało w darze archiwum rodzinne dr Stefanii Perzanowskiej, jednej z byłych więźniarek Majdanka, założycielki rewiru żeńskiego w KL Lublin. W skład kolekcji wchodzi ponad pół tysiąca oryginalnych dokumentów z lat 1911–1974, pamiątki i skany fotografii. Darczyńcy to wnukowie dr Perzanowskiej – Krzysztof i Andrzej Korczak z Warszawy.

Kolekcję tworzą dokumenty osobiste z lat 1913–1943 dotyczące m.in. udziału dr Stefanii Perzanowskiej w Polskiej Organizacji Wojskowej i Ochotniczej Legii Kobiet podczas I wojny światowej, a także zaświadczenia o odbyciu staży i praktyk lekarskich. Rodzina przekazała także oficjalną korespondencję dr Perzanowskiej zarówno z Majdanka, jak i z KL Auschwitz. Ostatnia część dokumentów dotyczy powojennej działalności dr Perzanowskiej. Możemy tu odnaleźć liczne legitymacje, a także dyplomy i odznaczenia za działalność społeczną i udział w ruchu oporu.

Muzeum otrzymało także 32 oryginalne grypsy wysyłane z Majdanka przez dr Stefanię Perzanowską do najbliższej rodziny, m.in. do córki Zofii. Z tego okresu pochodzi także blisko sto listów napisanych przez Zofię do rodziny. Analiza tych dokumentów pozwala zarówno na odtworzenie okupacyjnego życia w Warszawie, jak i starań, jakie podejmowała adresatka, by uwolnić matkę z obozu.

Równie ważnym darem dla Muzeum są powojenne recepty i wizytówki dr Perzanowskiej, przyrządy medyczne, którymi się posługiwała: stetoskopy, igły, strzykawki, buteleczki po medykamentach, ampułki z lekami, a także przedmioty osobiste, jak puderniczka czy spinki do włosów.

Bezcenne w kolekcji są pamiątki wyniesione z obozów: opaska z napisem „Revier”, numer więźniarski z Ravensbrück, trójkąt z oznaczeniem kategorii więźnia czy w końcu przedmioty, które dr Perzanowska otrzymała od współwięźniarek z Majdanka i potajemnie wysłała córce: wykonanego z filcu osiołka, szmacianego króliczka czy słonika.

Do kolekcji dołączono rękopisy artykułów naukowych, korespondencję z byłymi więźniarkami obozów oraz obozową twórczość poetycką.

Stefania Perzanowska z zawodu była internistą. Została aresztowana w Radomiu nocą z 10 na 11 listopada 1942 roku za działalność w ruchu oporu. 7 stycznia 1943 r. po piętnastu przesłuchiwaniach i brutalnym śledztwie z więzienia w Radomiu przetransportowano ją na Majdanek. Dr Perzanowska rozpoczęła niezwłocznie organizację życia obozowego, od pierwszych chwil w obozie opiekując się chorymi. To dzięki jej inicjatywie powstał na polu kobiet rewir, w którym pracowała bez przerwy siedem dni w tygodniu, po kilkanaście godzin na dobę. Wiele razy narażała dla współwięźniarek własne życie. W szpitalu obozowym nie tylko starała się pomagać chorym, ale także ukrywała w nim skrajnie wyczerpane lub skazane na śmierć kobiety, fałszując w tym celu dokumentację chorobową. Oprócz Majdanka i KL Auschwitz-Birkenau była także więźniarką obozów w Ravensbrück i Neustadt-Glewe. Wszędzie tam jako lekarz niosła pomoc chorym. W maju 1945 r. powróciła do Radomia. Wkrótce powierzono jej stanowisko ordynatora Oddziału Chorób Wewnętrznych Szpitala Miejskiego w Radomiu. Była także inicjatorką utworzenia Szkoły Pielęgniarskiej w tym mieście, jej honorowym kierownikiem i wieloletnim wykładowcą. Z byłymi więźniami obozów koncentracyjnych miała kontakt także po wojnie. W 1970 roku wydała wspomnienia z pobytu w KL Lublin pt. „Gdy myśli do Majdanka wracają”. Za swoją działalność, także społeczną, była wielokrotnie odznaczana. Dr Stefania Perzanowska zmarła w 1974 roku w Warszawie, mając 78 lat. Nazwisko dr Perzanowskiej zostało uwiecznione na tablicy Zasłużonych Polaków umieszczonej przy głównej bramie wejściowej na Cmentarz Powązkowski. W 1985 r. uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Radomiu nazwano imieniem dr Stefanii Perzanowskiej jedną z ulic w tym mieście.

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Powiększ obraz: Dokumenty osobiste Zygmunta Perzanowskiego
  • Powiększ obraz: Stefania Perzanowska, lata 60-te XX wieku
  • Powiększ obraz: Stefania Perzanowska, 1945
  • Powiększ obraz: Rękopisy artykułów i wystąpień Stefanii Perzanowskiej
  • Powiększ obraz: Recepty i wizytówki doktor Perzanowskiej
  • Powiększ obraz: Przyrządy medyczne należące do doktor Perzanowskiej
  • Powiększ obraz: Przedwojenne dokumenty Stefanii Perzanowskiej
  • Powiększ obraz: Przedmioty osobiste doktor Perzanowskiej
  • Powiększ obraz: Oznaczenia więźniarskie
  • Powiększ obraz: Oficjalna korespondencja prowadzona przez Stefanię Perzanowską podczas pobytu na Majdanku
  • Powiększ obraz: Listy Zofii Perzanowskiej do rodziny z lat 1943-1944
  • Powiększ obraz: Legitymacje
  • Powiększ obraz: Grypsy i maskotki wysłane z Majdanka do córki
  • Powiększ obraz: Grypsy do najbliższych wysyłane z Majdanka
  • Powiększ obraz: Gryps i maskotka wysłana potajemnie z Majdanka do córki
  • Powiększ obraz: Wycinki prasowe dotyczące działalności doktor Perzanowskiej
  • Pokaż powiększenie powyżej: Dokumenty osobiste Zygmunta Perzanowskiego
  • Pokaż powiększenie powyżej: Stefania Perzanowska, lata 60-te XX wieku
  • Pokaż powiększenie powyżej: Stefania Perzanowska, 1945
  • Pokaż powiększenie powyżej: Rękopisy artykułów i wystąpień Stefanii Perzanowskiej
  • Pokaż powiększenie powyżej: Recepty i wizytówki doktor Perzanowskiej
  • Pokaż powiększenie powyżej: Przyrządy medyczne należące do doktor Perzanowskiej
  • Pokaż powiększenie powyżej: Przedwojenne dokumenty Stefanii Perzanowskiej
  • Pokaż powiększenie powyżej: Przedmioty osobiste doktor Perzanowskiej
  • Pokaż powiększenie powyżej: Oznaczenia więźniarskie
  • Pokaż powiększenie powyżej: Oficjalna korespondencja prowadzona przez Stefanię Perzanowską podczas pobytu na Majdanku
  • Pokaż powiększenie powyżej: Listy Zofii Perzanowskiej do rodziny z lat 1943-1944
  • Pokaż powiększenie powyżej: Legitymacje
  • Pokaż powiększenie powyżej: Grypsy i maskotki wysłane z Majdanka do córki
  • Pokaż powiększenie powyżej: Grypsy do najbliższych wysyłane z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Gryps i maskotka wysłana potajemnie z Majdanka do córki
  • Pokaż powiększenie powyżej: Wycinki prasowe dotyczące działalności doktor Perzanowskiej

Społeczności

Newsletter

polski

english