rozwiń menu główne

01.01.1904

"Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 1. Historia miłosna Ewy Waleckiej i Edwarda Laskusa

Rozpoczynamy nowy cykl w którym będziemy opowiadać o obozowej miłości. W jego ramach przedstawimy historie ludzi, którzy poznawali się i zakochiwali w czasach i w miejscu, które temu uczuciu nie sprzyjały. Pisać będziemy nie tylko o uczuciach, które narodziły się za drutami Majdanka.

Miłość do pozostawionych na wolności: żony, córki, matki, męża czy ojca dawała osadzonym siłę i pozwalała przetrwać piekło obozu koncentracyjnego. Ludzie ci manifestowali, że mimo starań oprawców zachowali w sobie człowieczeństwo.

Bransoletka z numerem 920 – bezcenna pamiątka obozowej miłości.


Odcinek 1. Historia Ewy Waleckiej i Edwarda Laskusa.

„Wiesz przecież, że nie jest mi tak źle, że mam kogoś kochanego, który okazuje mi bardzo dużo serca, nie pozwoli smucić się i płakać, pociesza, że przecież kiedyś skończy się to nasze ciężkie życie” – pisała w grypsie do matki Ewa Walecka o poznanym w obozie Edwardzie Laskusie.

Autorka tego grypsu urodziła się w 1922 r. w Piotrkowie Trybunalskim. W okresie okupacji uczęszczała na tzw. tajne komplety. Została aresztowana 2 stycznia 1943 r. Po kilku dniach spędzonych w areszcie w Radomiu przewieziono do obozu koncentracyjnego KL Lublin. Trafiła na V pole więźniarskie i otrzymała numer 920. Początkowo pracowała w pralni obozowej, a następnie przydzielono ją do pracy w charakterze pomocy domowej w willi komendanta obozu Hermanna Florstedta, a po nim następnego komendanta Martina Weissa.


Podczas pobytu w obozie poznała Edwarda Laskusa. O okolicznościach pierwszego spotkania opowiadała następująco:


„Poznałam Edwarda, Edwarda w pasiakach, chłopca, który jak mnie kiedyś zobaczył pierwszy raz to mówi: skąd się ta blondynka tu wzięła? Skąd Pani jest? Ja mówię: z Piotrkowa. A ja jestem z Warszawy! Będę o Panią dbał, będę przysyłał co będę mógł. Tak powiedział. Młody, wysoki, o pięknych zębach. Rzeczywiście, wieczorem koleżanki mi przyniosły kawałek kiełbasy i list od niego, gryps. I napisał mi w liście, że bardzo będzie dbał o mnie w miarę możliwości w obozie i przysyłał mi cebulę. I nawet mi przysłał kiedyś długie, z cholewkami buciki, bo zobaczył, że krew mi leci z nóg. Objawienie w obozie!”.


Edward Laskus, urodzony w 1912 r., został aresztowany w Warszawie za działalność konspiracyjną i osadzony na Pawiaku, skąd w styczniu 1943 r. przewieziono go na Majdanek. Pracował w jednym z komand zewnętrznych, co umożliwiało mu kontakty z pracownikami wolnościowymi. Wśród współwięźniów zasłynął jako życzliwy człowiek, służący pomocą w przekazywaniu grypsów, leków i żywności. Edward Laskus z Majdanka wywieziony został do obozu w Gross-Rosen.


19 kwietnia 1944 r. Ewę Walecką deportowano do KL Ravensbrück. W kwietniu 1945 r. została skierowana przez Czerwony Krzyż na leczenie do Szwecji. Po siedmiu miesiącach rekonwalescencji Ewa postanowiła wrócić do Polski, do rodzinnego Piotrkowa. Mimo że jej związek z Edwardem nie przetrwał, nigdy o nim nie zapomniała i nawet po latach wspominała go z sympatią.


Na temat miłości, którą przeżyła w obozie, mówiła w następujący sposób:


„Miłość, którą przeżyłam w obozie, pozwoliła mi spoglądać jaśniej w każdy nowy dzień. Spowodowała, że staliśmy się w obozie bardzo czujni i tak bardzo chcieliśmy przetrwać. Ale póki co to byliśmy zakotwiczeni w tej obozowej rzeczywistości, w której w każdej chwili czyhało na nas niebezpieczeństwo”.


Ewa Walecka-Kozłowska zmarła w 2011 r.


W Państwowym Muzeum na Majdanku przechowywana jest bezcenna pamiątka miłości naszych bohaterów – bransoletka w formie skórzanego paska wykonana przez Edwarda Laskusa i ofiarowana przez niego ukochanej. Na aluminiowej blaszce widnieje napis: „EWA WALECKA 920 1.12.1922 KL LUBLIN. /EDWARD/".

Autor: Anna Wójtowicz

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Miłość za drutami Majdanka. Część 1. Historia miłosna Ewy Waleckiej i Edwarda Laskusa
  • Miłość za drutami Majdanka. Część 1. Historia miłosna Ewy Waleckiej i Edwarda Laskusa
  • Pokaż powiększenie powyżej: Miłość za drutami Majdanka. Część 1. Historia miłosna Ewy Waleckiej i Edwarda Laskusa
  • Pokaż powiększenie powyżej: Miłość za drutami Majdanka. Część 1. Historia miłosna Ewy Waleckiej i Edwarda Laskusa

Społeczności

polski

english