rozwiń menu główne

06.01.1904

"Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii

Szósty odcinek serii "Miłość za drutami Majdanka"

„Musimy mieć jeszcze cierpliwość, ale przecież wierzymy obie, że to się skończy (…)”.

Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii.

W kolejnych odcinkach naszego cyklu przedstawimy losy czterech rodzin, których nie ominęły wojenne rozstania. Rozdzielenie w wyniku wywózek na roboty przymusowe do Rzeszy, aresztowań, łapanek, które na początku 1943 r. miały miejsce na ulicach Warszawy, Lublina, Radomia, Kielc i innych miast Generalnego Gubernatorstwa czy deportacji do obozów koncentracyjnych stało się wojennym doświadczeniem wielu rodzin. Każda z tych historii, jest wyjątkowa ale wszystkie łączą towarzyszące im emocje– od traumy rozstania, poprzez nadzieję na powrót, oczekiwanie na ponowne spotkanie, niewyobrażalną tęsknotę i głębokie uczucie. Miłość do pozostawionej na wolności żony, córki, matki, męża czy ojca niejednokrotnie pozwoliła przetrwać tak piekło obozu jak i długie rozstanie.


Urodzona w 1896 r. Stefania Perzanowska miała dwadzieścia lat i studiowała medycynę na Uniwersytecie Warszawskim, gdy zdecydowała się wstąpić do Polskiej Organizacji Wojskowej. Po wybuchu II wojny światowej, wraz z drugim mężem Zygmuntem Perzanowskim zostali zmobilizowani i wraz ze swymi szpitalami ewakuowani na Wschód. Dr Perzanowski zginął jako jeniec obozu w Starobielsku, zrozpaczona i nic nie wiedząca na temat losów męża dr Perzanowska wraz z córką Zofią powróciła do Radomia. Tam podjęła pracę w Wydziale Zdrowia oraz weszła w skład konspiracyjnego zgrupowania Armii Krajowej „Huragan”.


Nocą z 10 na 11 listopada 1942 r. gestapo aresztowało dr Perzanowską w jej mieszkaniu, w którym znajdowała się skrzynka kontaktowa Komendy Głównej Armii Krajowej w Warszawie. 7 stycznia 1943 r. przewieziono ją na Majdanek. To dzięki jej inicjatywie powstał na polu kobiet rewir. W szpitalu obozowym nie tylko starała się pomagać chorym, ale także ukrywała w nim skrajnie wyczerpane lub skazane na śmierć kobiety, fałszując w tym celu dokumentację chorobową. Podczas ewakuacji rewiru w kwietniu 1944 r. na własną prośbę, nie chcąc opuścić chorych, razem z personelem szpitala obozowego została dołączona do transportu do KL Auschwitz-Birkenau, mimo plotek o przeznaczeniu całego transportu na unicestwienie. Oprócz Majdanka i KL Auschwitz-Birkenau była także więźniarką obozów KL Ravensbrück i KL Neustadt-Glewe. W maju 1945 r. wróciła do Radomia, gdzie powierzono jej stanowisko ordynatora Oddziału Chorób Wewnętrznych Szpitala Miejskiego w Radomiu. Dr Stefania Perzanowska zmarła w 1974 r. w Warszawie.


Jej córka Zofia również została lekarzem, zdobyła specjalizację z pediatrii i psychologii. Zmarła w 2012 r. Córka Stefanii Perzanowskiej zachowała 32 grypsy, jakie jej matka wysyłała w czasie swojego pobytu na Majdanku. Lekarka starała się w nich uspokajać ukochaną córkę, wiedząc, że i tak z innych źródeł może ona usłyszeć wiele o tym, co złego dzieje się w niemieckim obozie. Zofia Korczak z pietyzmem przechowała zrobione ręcznie zabawki, które jej matka otrzymała od współwięźniarek z Majdanka i potajemnie wysłała córce: wykonanego z filcu osiołka, szmacianego króliczka czy słonika.


Niezwykła kolekcja, na którą składają się przedwojenne recepty i wizytówki, dokumenty dotyczące okresu II wojny światowej, korespondencja córki doktor Perzanowskiej z okresu okupacji, grypsy, jakie jej matka wysyłała w czasie swojego pobytu na Majdanku oraz osobiste drobiazgi, została przekazana Państwowemu Muzeum na Majdanku przez wnuków Stefanii Perzanowskiej – Panów Krzysztofa i Andrzeja Korczaków. Analiza tych dokumentów pozwala zarówno na odtworzenie okupacyjnego życia w Warszawie, jak i starań, jakie podejmowała adresatka, by uwolnić matkę z obozu. Listy te są wyrazem nie tylko wielkiej tęsknoty i miłości do córki ale też lęku córki o zdrowie matki i świadczą o poszukiwaniu kontaktów, które miały pomóc w zdobywaniu i przemycani na Majdanek produktów, o które dr Perzanowska prosiła w grypsach, m.in. lekarstw.


Zapraszamy do wysłuchania jednego z grypsów napisanych przez dr Stefanię Perzanowską do córki:

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • "Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii
  • "Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii
  • "Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii
  • Pokaż powiększenie powyżej: "Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii
  • Pokaż powiększenie powyżej: "Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii
  • Pokaż powiększenie powyżej: "Miłość za drutami Majdanka". Odcinek 6. Siła miłości matczynej - historia Stefanii Perzanowskiej i jej córki Zofii

Społeczności

polski

english