rozwiń menu główne

20.12.2017

Modlitewniki z Majdanka

Bardzo ważną częścią zbiorów PMM są modlitewniki, znalezione na terenie obozu na Majdanku bezpośrednio po jego likwidacji w 1944 roku. W ostatnim czasie analizie i konserwacji poddano grupę ośmiu z nich, w tym jednego kalendarzyka z osobistymi zapiskami w języku francuskim.

Obiekty te zostały przywiezione do KL Lublin przez więźniów i od razu im skonfiskowane, a część z nich zagrabiono ofiarom „Akcji Reinhardt”. Napisane są w języku hebrajskim, niemieckim, łacińskim, niderlandzkim i prawdopodobnie zostały odebrane duchownym. Ich stan zachowania jest bardzo zróżnicowany, a wpływ na to miały materiały, z których zostały wykonane, a także warunki zewnętrzne.

Najstarszy egzemplarz z tej grupy to Nowy Testament w tłumaczeniu dr. Marcina Lutra - pochodzi z 1896 roku i został wydany w Hamburgu. Kolejny z nich to Breviarium Romanum, czyli brewiarz rzymski wydrukowany w 1929 roku w Ratyzbonie. To szczególny egzemplarz z grafiką, miedziorytem z przedstawieniem biblijnym zatytułowanym: Et adorent eum omnes Angeli Dei i złoconymi krawędziami. Konserwacji poddano również książeczkę do nabożeństwa wydaną w Abdij Affligem w Belgii w 1921 roku. Pierwotnie ozdobiono go poprzez wkomponowanie winiet typu „en tête” i finalików. Wierzchnia warstwa to zdobny papier z wzorami rozetek z krzyżem w środku i symbolem IHS.

Wspomniany wcześniej wyjątek w całej kolekcji, kalendarz, należał prawdopodobnie do Gerharda Kleinhepelinga. Strona z danymi posiadacza jest uzupełniona ręcznie i wynika z niej, że mieszkał w belgijskiej miejscowości Liege przy ulicy Surlet. Kalendarz wydrukowano w kolorze fioletowym, tytuł ujęto w ozdobną bordiurę. Wiele kart zapisano odręcznie ołówkami, ołówkami kopiowymi, atramentami i kolorowymi kredkami.

Z kolei modlitewnik niemiecki o tytule Stunden der Andacht pochodzi z Wrocławia z 1914 roku i zawiera wykonane ołówkiem kopiowym wykazy nazwisk z cyframi. Co ciekawe, między kartami znajdują się zasuszone rośliny.

Trzy pozostałe modlitewniki są napisane w języku hebrajskim. Pierwszy z nich, pomimo bardzo złego stanu zachowania, którego najważniejszą przyczyną było intensywne użytkowanie, zachował odręczne notatki. Wydrukowany został w Przemyślu w 1912 roku. Kolejny modlitewnik pochodzi z lubelskiej drukarni z 1908 roku i składa się z trzech druków z osobną numeracją. Trzeci modlitewnik w języku hebrajskim pochodzi z wiedeńskiej księgarni Jos Schlesinger. Jest najbardziej zdobny z wymienionych. Na jego okładkach wytłoczony ornamentalną bordiurę z rozetami w narożnikach. Wewnątrz bordiury na przedniej okładce umieszczono tytuł w niewielkim kartuszu w kształcie owocu granatu otoczonego ornamentem.

Po zabiegach konserwatorskich zbiór będzie opracowany naukowo, co dostarczy więcej informacji na temat starodruków i losów ich właścicieli. Muzeum posiada kolekcję 104 modlitewników, w tym prawosławne, protestanckie, hebrajskie i rzymskokatolickie. Są one sukcesywnie poddawane konserwacji. W ostatnim czasie zabezpieczono blisko 30 z nich.

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Powiększ obraz: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka
  • Pokaż powiększenie powyżej: Modlitewniki z Majdanka

Społeczności

polski

english