rozwiń menu główne

20.08.2020

SOWIECKI OBÓZ FILTRACYJNY NKWD NA MAJDANKU. ODCINEK 3

Sowiecki obóz filtracyjny NKWD na polu III Majdanka stanowił niewielki obszar ogrodzony drutami kolczastymi. Zajmował dwa baraki, typowe stajnie końskie o powierzchni ok. 380 m2, używane powszechnie w niemieckim obozie koncentracyjnym w Lublinie.

Sylwetki żołnierzy AK, którzy przeszli przez sowiecki obóz filtracyjny NKWD na Majdanku: Plutonowy Michał Breś, Podporucznik Ryszard Kasprowicz, Porucznik Jerzy Krasowski.


Plutonowy Michał Breś, ur. 22 lipca 1901 r., s. Marcina. Zamieszkały w Aleksandrówce, gm. Batorz, pow. Janów Lubelski. Jako nastoletni chłopak brał udział w wojnie z Rosją bolszewicką w latach 1919–1921, początkowo w 3 Pułku Strzelców Pieszych, a następnie w 46 Pułku Strzelców Kresowych. W latach 1922–1923 odbył służbę wojskową w 19 Pułku Ułanów Wołyńskich w Ostrogu nad Horyniem. Służbę ukończył w stopniu plutonowego. Przed wojną wstąpił do Stronnictwa Ludowego, a podczas II wojny światowej działał w Batalionach Chłopskich. Używał pseudonimu „Lawiński”. Po akcji scaleniowej był żołnierzem Armii Krajowej. Aresztowany 12 sierpnia 1944 r., przewieziony do obozu NKWD na Majdanku. 23 sierpnia 1944 r. wywieziony transportem do Riazania. Do kraju powrócił 21 września 1947 r.

Podporucznik Ryszard Kasprowicz, ur. 13 listopada 1919 r. we Włodzimierzu Wołyńskim, s. Józefa. We wrześniu 1939 r. walczył w 27 Pułku Artylerii Lekkiej 27 Dywizji Piechoty, Armii „Pomorze”. Po walkach w bitwie na Bzurą dostał się do niewoli niemieckiej. W obozie w Woldenbergu przebywał do lipca 1941 r. Po zwolnieniu przedostał się na Wołyń. Tu wstąpił do ZWZ-AK. Przyjął pseudonim „Lwie Serce”. Od stycznia 1944 r. był dowódcą plutonu w formowanej 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, później – 1 kompanii w I batalionie 50 Pułku Piechoty. Wraz ze swoją dywizją brał udział w walkach w rejonie Kowla i Włodzimierza Wołyńskiego – zarówno z wojskami niemieckimi, oddziałami UPA (Ukraińskiej Powstańczej Armii), jak i z partyzantką sowiecką. W lipcu 1944 r. wraz z południowym zgrupowaniem 27 DP AK przeprawił się przez Bug w rejonie Horodła. Po przemieszczeniu w rejon Strzyżowa oddział ppor. Kasprowicza znalazł się w reorganizacji. Jego podwładni zostali w końcu lipca 1944 r. internowani przez wojska sowieckie NKWD, a on na początku sierpnia 1944 r. został przewieziony do obozu filtracyjnego na Majdanku. Stąd 23 sierpnia 1944 r. wywieziono go do Riazania. Następne obozy, gdzie trafił ppor. Kasprowicz, to Diagilewo, Czerepowiec i Griazowiec koło Wołogdy. Do kraju powrócił 4 listopada 1947 r. Mieszkał i pracował w Wałbrzychu i Zamościu. Ukończył studia ekonomiczne. Na emeryturze osiadł w Hrubieszowie. Przez wiele lat był Przewodniczącym Środowiska 27 WDP AK w tym mieście. W roku 2000 decyzją Ministra Obrony Narodowej otrzymał awans na kapitana rezerwy WP. Od 2006 r. pełnił także funkcję przewodniczącego komisji historycznej środowiska. Zmarł 15 października 2007 r. w Hrubieszowie i tam został pochowany.

Porucznik Jerzy Krasowski, ur. 16 września 1918 r. w m. Korzec, powiat Równe, s. Tadeusza. Po maturze zgłosił się ochotniczo do służby w wojsku. Wybrał artylerię. Ukończył Szkołę Podchorążych Artylerii w Toruniu. W sierpniu 1939 r. skierowany do 12 DP do 12 pal (pułku artylerii lekkiej) w Tarnopolu. Wraz ze swą jednostką brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r., w ramach Armii „Prusy”. Walczył w bitwie pod Iłżą, jako oficer zwiadowczy. Tu został ranny. Przeniesiony przez ludność cywilną z pola walki i leczony potajemnie, w końcu września 1939 r. przedostał się na Wołyń. 28 września 1939 r. aresztowany przez Sowietów i umieszczony w więzieniu we Włodzimierzu Wołyńskim, ale ze względu na rany został odesłany na leczenie szpitalne. Po opuszczeniu szpitala zatrudnił się jako nauczyciel w Biskupicach Małych, a następnie w Iwaniczach. Tu wstąpił w szeregi Armii Krajowej i przyjął pseudonim „Lech”. Od 1943 r. organizował w rejonie placówki samoobrony, które następnie posłużyły jako zalążek formowanego 23 pp AK. Ppor. J. Krasowski został mianowany dowódcą II batalionu 23 Pułku Piechoty 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej. Od początku 1944 r. jego oddział toczył walki z jednostkami niemieckimi oraz z oddziałami UPA. Tylko do 20 kwietnia 1944 r. jego batalion stoczył 13 większych walk z oddziałami UPA i 10 z wojskami niemieckimi. W końcowej fazie walk z Niemcami, okrążony 23 pp AK poniósł wysokie straty w bitwie pod Pisarzową Wolą. Ppor. „Lech” z grupą żołnierzy przedostał się do Włodzimierza Wołyńskiego, a następnie na Lubelszczyznę. W lipcu 1944 r. został awansowany do stopnia porucznika. W tym czasie, wspólnie z pozostałymi żołnierzami oddziału pchor. J. Ochmana „Kozaka”, działał na terenie Zamojszczyzny. 30 lipca 1944, będąc w składzie batalionu zbornego 27 WDP AK w Szczebrzeszynie, został rozbrojony przez Armię Czerwoną. Po wstąpieniu do tzw. ludowego Wojska Polskiego został skierowany do 9 Zapasowego Pułku Piechoty formowanego na Majdanku na I polu obozowym. Po kilku dniach wezwany na przesłuchanie. Rozmawiał z oficerem sowieckim i bezpośrednio po tym został osadzony w obozie NKWD na III polu obozu. 23 sierpnia 1944 r. wywieziony transportem kolejowym do Riazania. Następnie przebywał w obozie w Diagilewie, stąd w maju 1947 r. został przewieziony do Czerepowca koło Wołogdy. 4 listopada 1947 r. powrócił do Polski. Zamieszkał w Sępólnie Krajewskim (woj. bydgoskie), a w 1952 r. przeniósł się do Szczecina. Pracował w wielu zakładach przemysłowych tego miasta. Po 1956 r. kilkakrotnie awansowany. Ostatecznie posiadał stopień podpułkownika rezerwy WP. Zmarł 12 lipca 2011 r. w Szczecinie i tam został pochowany.

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Plan baraków nr 1 i nr 2
  • Jerzy Krasowski
  • Ryszard Kasprowicz
  • Michał Breś
  • Pokaż powiększenie powyżej: Plan baraków nr 1 i nr 2
  • Pokaż powiększenie powyżej: Jerzy Krasowski
  • Pokaż powiększenie powyżej: Ryszard Kasprowicz
  • Pokaż powiększenie powyżej: Michał Breś

Społeczności

polski

english