rozwiń menu główne

19.04.2019

19 kwietnia 1943 r. – wybuch powstania w getcie warszawskim

19 kwietnia został ustanowiony Dniem Pamięci o Holokauście i przeciwdziałaniu zbrodniom przeciwko ludzkości. Data ta przypomina o wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Niemcy utworzyli getto warszawskie 2 października 1940 r. Przesiedlano do niego Żydów z różnych części miasta, a w szczytowym okresie więzionych w nim było około 460 tysięcy osób. 19 kwietnia 1943 r. Niemcy rozpoczęli całkowitą likwidację getta, co spotkało się ze zbrojnym oporem ludności. 16 maja powstanie zakończyło się, a teren getta został zrównany z ziemią. Do obozu koncentracyjnego na Majdanku skierowanych zostało około 20 tysięcy Żydów z getta warszawskiego, wielu z nich jeszcze po zakończeniu powstania.

Jedną z takich osób była Miriam Prajs-Fajgenbaum. Urodziła się w 1902 r. w Staszowie. W czasie wojny przebywała w getcie warszawskim razem z mężem i córkami. Po jego likwidacji w maju 1943 r. została wywieziona z jedną z córek na Majdanek. Przebywała także w obozach Auschwitz-Birkenau, Gross-Rosen, Mauthausen, Bergen-Belsen. Po wojnie wyjechała do Izraela.

Tak wspominała ten czas:

„27 kwietnia 1943 roku dom przy ul. Muranowskiej 44 stanął w płomieniach. Kiedy schody się zapaliły, spuściliśmy się po rynnie. Najpierw na dach drugiego piętra, potem z dachu wydostaliśmy się na Muranowską. Na ulicy stał rząd Żydów i Żydówek twarzą do ściany. Myśleliśmy, że ich zaraz rozstrzelają i nas razem z nimi. Rózia miała w ręku złoty zegarek i czterdzieści dolarów. Padła przed esesmanem na kolana, objęła go za nogi, podniosła ręce i błagała o życie. Wziął ten zegarek i dolary. Wrzasnął: „Komm her, Heinrich!!!” i kazał pognać nas na Umschlagplatz. I tych także, którzy stali twarzą do ściany. Przez trzy dni żyliśmy na Umschlagplatzu w straszliwych warunkach. Około 15 osób spośród nas zastrzelili Litwini i Ukraińcy. Pierwszego maja 1000 ludzi wysłano transportem do obozu w Trawnikach, reszta pojechała na Majdanek…”.

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Powiększ obraz: Miriam Prajs-Fajgenbaum
  • Pokaż powiększenie powyżej: Miriam Prajs-Fajgenbaum

Społeczności

polski

english