rozwiń menu główne

27.11.2009

Konserwacja przedmiotów i dokumentów z obozu koncentracyjnego na Majdanku

Przedmioty i dokumenty pochodzące z obozu koncentracyjnego na Majdanku to wyjątkowej rangi świadectwa historii i tragicznego losu tysięcy ludzi różnych narodowości. Gromadzone przez ponad 60 lat stanowią cenny zbiór zabytków ruchomych, wymagający specjalistycznej opieki konserwatorskiej, uwarunkowanej specyficznym losem obiektów.

W skład kolekcji wchodzi ok. 300 000 muzealiów historycznych oraz ponad 25 000 archiwaliów związanych bezpośrednio z działalnością obozu. Zbiór muzealiów historycznych tworzą głównie przedmioty znalezione na terenie obozu, wśród których znajduje się między innymi ok. 280 000 butów dla dorosłych i dla dzieci, prawie 2800 sztuk odzieży obozowej, tzw. pasiaków, 1800 sztuk odzieży cywilnej i 1530 metalowych numerów więźniarskich. Bardzo cennym dokumentem historii jest 78 tablic obozowych, 240 metalowych misek z napisem "Kgl Waffen SS Lublin" oraz 968 puszek po cyklonie B różnej wielkości.

Zbiór archiwaliów to przede wszystkim dokumenty kancelarii obozowej liczące blisko 18 000 kart, w tym akta personalne więźniów i członków załogi obozowej, dokumenty wystawiane przez komendanturę obozu, np. zawiadomienia o śmierci więźnia, zwolnieniu z obozu, listy transportowe więźniów oraz dokumenty dotyczące stanu zatrudnienia więźniów w obozie, kartoteki magazynowe i pieniężne oraz jeden z najcenniejszych obiektów – Księga zmarłych z 1942 roku. Ponadto w skład zbioru wchodzi 1870 grypsów pisanych przez polskich więźniów obozu i ponad 1200 różnego rodzaju dokumentów prywatnych.

O kondycji obecnych zabytków, zwłaszcza akt obozowych, w znacznym stopniu zadecydowały losy, jakie były ich udziałem - duża część dokumentacji została zniszczona podczas ewakuacji obozu, gdy Niemcy opuszczając Majdanek, zacierali ślady zbrodni, między innymi paląc akta kancelarii obozowej. Proces niszczenia obiektów trwał jeszcze kilka miesięcy po likwidacji KL Lublin, zanim zebrano je z terenu i złożono w pomieszczeniach wydzielonych dla nowo powstałego Muzeum.

Obiekty obozowe z Muzeum na Majdanku wymagają szczególnej opieki, zabezpieczenia i konserwacji. Wiele dokumentów zostało znalezionych na wysypiskach śmieci, toteż były zabrudzone i bardzo zniszczone, zagrożone destrukcją ze względu na postępujące butwienie papieru i kwaśny papier, a stan, w jakim się znajdowały, uniemożliwiał ich udostępnianie. Część dokumentów była nadpalona, papier był bardzo cienki i kruchy, inne zaatakowane były rdzą i pleśnią. Książki miały uszkodzone oprawy, a więc nie chroniły one w sposób właściwy bloku. Na kartach widoczne były ślady zacieków, pleśni i owadów. Akta obozowe to wyjątkowo trudne i niebezpieczne obiekty. Występujące na nich liczne pleśnie i grzyby, które niejednokrotnie wytworzyły nowe kultury bakteryjne i grzybowe, są trudne do zdiagnozowania. Badania mikrobiologiczne i chemiczne są często niezbędne do rozpoznania i opracowania właściwej metody usunięcia uszkodzeń. Celem badań jest również identyfikacja użytych materiałów i określenie stopnia ich degradacji, a także techniki wykonania.

Opieka konserwatorska nad najcenniejszymi zbiorami Państwowego Muzeum na Majdanku to nieustający proces, mający na celu zachowanie obiektów w dobrym stanie. Niskiej jakości materiały, użyte do wytworzenia poszczególnych obiektów i dokumentów, ulegają postępującemu osłabieniu, co stwarza konieczność regularnego powtarzania zabiegów konserwatorskich.

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Powiększ obraz: Stan zachowania dokumentów archiwalnych
  • Powiększ obraz: Książki znalezione na terenie obozu przed i po konserwacji
  • Powiększ obraz: Książki znalezione na terenie obozu przed i po konserwacji
  • Powiększ obraz: Książki pocztowe z kancelarii obozu koncentracyjnego na Majdanku. Stan przed konserwacją
  • Powiększ obraz: Książki pocztowe z kancelarii obozu koncentracyjnego na Majdanku. Stan po konserwacji
  • Pokaż powiększenie powyżej: Stan zachowania dokumentów archiwalnych
  • Pokaż powiększenie powyżej: Książki znalezione na terenie obozu przed i po konserwacji
  • Pokaż powiększenie powyżej: Książki znalezione na terenie obozu przed i po konserwacji
  • Pokaż powiększenie powyżej: Książki pocztowe z kancelarii obozu koncentracyjnego na Majdanku. Stan przed konserwacją
  • Pokaż powiększenie powyżej: Książki pocztowe z kancelarii obozu koncentracyjnego na Majdanku. Stan po konserwacji

Społeczności

polski

english