rozwiń menu główne

16.02.2018

Majdanek w twórczości Barbary i Stanisława Bałdygów. Wybrane grafiki ze zbiorów PMM

Zbiory artystyczne Państwowego Muzeum na Majdanku obejmują dzieła artystów polskich i zagranicznych z zakresu malarstwa, grafiki, rysunku, rzeźby, medalierstwa, sztuki ludowej oraz fotografii i plakatu artystycznego. Większość prac dotyczy tematyki martyrologicznej i antywojennej. Kolekcja powstała w wyniku licznych konkursów i wystaw plastycznych organizowanych przez Muzeum – początkowo pod hasłem „Przeciw wojnie”, później jako Międzynarodowe Triennale Sztuki „Majdanek”.

Z organizacją kilku edycji Triennale związane było małżeństwo lubelskich artystów Barbary Sosnowskiej-Bałdygi i Stanisława Bałdygowi, których prace znajdują się w zbiorach Muzeum. Wykonana w technice cynkografii praca Stanisława Bałdygi otwiera wydaną w 1984 roku publikację „Majdanek w ekslibrisie i poezji”. Zamieszczono w niej dziesięć ex librisów i dziesięć wierszy, które – pomimo że powstały niezależnie od siebie – często stanowią spójną całość. Ex libris Stanisława Bałdygi przedstawia wieże wartownicze widziane spomiędzy dwóch rzędów ogrodzenia otaczającego pole więźniarskie. W centrum kompozycji zwraca uwagę rozjaśnione pole w kształcie odwróconego trójkąta, co stanowi czytelne nawiązanie do systemu oznaczania więźniów, stosowanego w niemieckich obozach koncentracyjnych.

Wizerunki zabudowań obozowych znalazły się również na trzech grafikach, które Stanisław Bałdyga wykonał w technice linorytu.

Majdanek I, 1972 r. (fot.1)

Na pierwszym planie ukazanych jest siedmiu powieszonych na szubienicach więźniów. Światło ostro wydobywa ich ciała z mroku, jak gdyby oświetlał je mocny reflektor. Nad postaciami panuje nieprzenikniona ciemność. W górnej części grafiki artysta ukazał charakterystyczne ogrodzenie z drutu kolczastego oraz szubienicę.

Majdanek II, 1972 r. (fot.2)

W środkowej części drugiej grafiki ukazany jest leżący na ziemi człowiek. Jest wychudzony, słaby, widać jego wystające kości biodrowe. Leży w plamie ostrego światła, a otacza go ciemność. Przy górnej krawędzi pracy znów dostrzegamy wyobrażenie obozowego płotu oraz zarys wieżyczki wartowniczej.

Majdanek III, 1972 r. (fot.3)

Ostatnia z grafik przedstawia scenę figuralną: trzy postacie stojące w rzędzie z rękami podniesionymi do góry. Podobnie jak w pozostałych grafikach, tu też artysta posłużył się ostrym światłocieniem, który wzmaga dramatyzm sytuacji. Widoczny w oddali budynek krematorium nie budzi wątpliwości co do przyszłego losu trojga ludzi – widzimy ich na kilka chwil przed rozstrzelaniem.

Stanisław Bałdyga - urodził się w 1945 r. w Lublinie, gdzie uczęszczał do Zespołu Szkół Plastycznych im. Cypriana Kamila Norwida. Studiował na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1970 roku uzyskał dyplom w zakresie grafiki artystycznej w pracowni prof. Edmunda Piotrowicza. Powrócił na stałe do rodzinnego miasta, gdzie mieszka i tworzy. Należy do Związku Polskich Artystów Plastyków. Na swoim koncie ma ponad 50 wystaw indywidualnych, wziął udział w ponad 300 wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. Bałdyga był członkiem Komitetów Organizacyjnych IV, V, VI i VII Międzynarodowego Triennale Sztuki, organizowanego przez Państwowe Muzeum na Majdanku, a podczas trzech ostatnich edycji Triennale (1997, 2000 i 2004) zasiadał w jury. Wspólnie z Grzegorzem Mazurkiem opracował i zrealizował projekty ekspozycji Triennale Majdanek ’94 i Majdanek ’97.

Żona artysty, Barbara Sosnowska-Bałdyga, również zajmuje się grafiką. W 1970 roku uzyskała dyplom na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu w pracowni grafiki artystycznej prof. Ryszarda Krzywki. Tworzy grafiki bazując na wypracowanej przez lata własnej technice, łączącej tradycyjne podejście z nowoczesnymi możliwościami, jakie daje technika komputerowa. Barbara Sosnowska-Bałdyga ma także swój wkład w Triennale - zaprojektowała plakat towarzyszący V Triennale Majdanek ’97 oraz współtworzyła katalogi dwóch ostatnich edycji Triennale - w 2000 i w 2004 roku.

Po pełnym powiększeniu użyj klawiszy strzałek, aby zmienić obraz oraz klawisza ESC, aby zamknąć powiększenie

  • Powiększ obraz: Majdanek w twórczości Barbary i Stanisława Bałdygów. Wybrane grafiki ze zbiorów PMM (fot.1)
  • Powiększ obraz: Majdanek w twórczości Barbary i Stanisława Bałdygów. Wybrane grafiki ze zbiorów PMM (fot.2)
  • Powiększ obraz: Majdanek w twórczości Barbary i Stanisława Bałdygów. Wybrane grafiki ze zbiorów PMM (fot.3)
  • Pokaż powiększenie powyżej: Majdanek w twórczości Barbary i Stanisława Bałdygów. Wybrane grafiki ze zbiorów PMM (fot.1)
  • Pokaż powiększenie powyżej: Majdanek w twórczości Barbary i Stanisława Bałdygów. Wybrane grafiki ze zbiorów PMM (fot.2)
  • Pokaż powiększenie powyżej: Majdanek w twórczości Barbary i Stanisława Bałdygów. Wybrane grafiki ze zbiorów PMM (fot.3)

Społeczności

polski

english