Działania edukacyjne w Państwowym Muzeum na Majdanku w 2025 roku

Grupa osób na terenie byłego obozu koncentracyjnego na Majdanku.
W 2025 roku pracowniczki Działu Edukacji Państwowego Muzeum na Majdanku zorganizowały i przeprowadziły 160 różnorodnych aktywności edukacyjnych, przygotowanych z myślą o polskich i zagranicznych odbiorcach. Ponad 4500 osób wzięło udział w lekcjach muzealnych, warsztatach partycypacyjnych, seminariach, wykładach, wymianach międzynarodowych, projektach oraz wydarzeniach online, które przybliżały historię byłego obozu koncentracyjnego na Majdanku.

Podczas licznych spotkań z młodzieżą szkolną, nauczycielami i edukatorami, grupami zagrożonymi wykluczeniem, a także przedstawicielami służb mundurowych wykorzystywano zróżnicowane zagadnienia, przedstawiające losy KL Lublin i jego ofiar. Najczęściej wybieranymi obszarami tematycznymi były zajęcia realizowane w oparciu o spisane wspomnienia byłych więźniów oraz ich relacje utrwalone w formie nagrań wideo, warsztaty dotyczące analiz biografii sprawców masowych zbrodni, a także wydarzenia poświęcone historiom ukrytym w fotografiach oraz muzealnych eksponatach.

Dwóch mężczyzn i dwie kobiety przemawia na scenie w sali audytoryjnej.

W trakcie ostatnich 12 miesięcy rozwijaliśmy stałą współpracę z pedagogami, której rezultatem były dwa seminaria metodyczne zorganizowane w marcu i październiku. Wiosną, wspólnie z lubelskimi nauczycielami, podjęliśmy refleksję nad mechanizmami propagandy stosowanymi przez III Rzeszę, a jesienią, wraz z pedagogami z całej Polski, poznawaliśmy pułapki i możliwości, jakie w edukacji historycznej stwarza Internet. Przestrzeń do wymiany edukacyjnych doświadczeń stworzyły również spotkania z nauczycielami z Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Finlandii, Szkocji, Francji, Włoch Ukrainy, Niemiec czy Holandii, podczas których zaprezentowana została koncepcja dydaktyczna wykorzystywana w PMM, wraz z jej praktycznym zastosowaniem w pracy w miejscu pamięci.

Grupa osób w średnim wieku w zimowych kurtkach i czapkach.

W roku 2025 kontynuowano również cykl seminariów skierowanych do przedstawicieli służb mundurowych. Podczas 12 spotkań funkcjonariusze Policji oraz Straży Granicznej analizowali biografie sprawców z Majdanka, a także wybrane koncepcje psychologiczne i socjologiczne, które pogłębiały refleksję nad motywami popełnianych zbrodni, zarówno w perspektywie historycznej, jak i współczesnej. Funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie dodatkowo poszerzali te rozważania o tematykę praw człowieka.

Grupa mężczyzn stojąca tyłem, napis na mundurze: Straż Graniczna, Polish border guard

Istotnym elementem edukacyjnych aktywności pozostaje projekt „Bio(topo)grafie. Odkrywanie utraconego”, realizowany we współpracy z młodzieżą XXX Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Jana Twardowskiego w Lublinie. W ramach II. edycji przedsięwzięcia uczniowie samodzielnie gromadzili informacje dotyczące losów lubelskich Żydów na przestrzeni wieków, czego efektem było stworzone przez młodzież nagranie wideo, dotyczące historii żydowskiej społeczności Lublina w XIX stuleciu. Obecnie grupa badawcza opracowuje materiały poświęcone okresowi XX i XXI wieku, które zostaną zaprezentowane podczas finału projektu. Celem całej inicjatywy jest nie tylko zainteresowanie młodzieży historią lokalną, lecz także zachęcenie do wspólnej rozmowy o pamięci kulturowej i niepamiętaniu.

Dwóch nastoletnich mężczyzn przy szkolnych ławkach uzupełnia materiały na zadrukowanych kartkach A4.

Szczególnym wydarzeniem mijającego roku były także dwie międzynarodowe wymiany z udziałem uczniów szkół średnich i nauczycieli z Polski, Niemiec i Holandii. Spotkania te stworzyły przestrzeń do międzykulturowego dialogu, rozważań nad różnymi sposobami pamiętania o przeszłości oraz do poszukiwania wspólnych wartości w nauczaniu o II wojnie światowej i Zagładzie. Ich częścią stała się również publikacja pt. Przestrzenie Holokaustu – Majdanek, Bełżec, Sobibór. Materiały dydaktyczne dla nauczycieli, przygotowana w trzech wersjach językowych. Wydawnictwo to zostało stworzone jako wsparcie oraz narzędzie merytoryczne dla polskich i zagranicznych pedagogów, którzy chcą w przystępny i ciekawy sposób przekazać swoim uczniom wiedzę o Majdanku, Bełżcu i Sobiborze.

Grupa kilkunastu młodych osób w sali trzymających w rękach dyplomy.