Jadwiga Ankiewicz. Rok pamięci

Jadwiga Ankiewicz. Rok pamięci
We wrześniu 2026 r. przypada 100. rocznica urodzin Jadwigi Ankiewicz, Warszawianki, byłej więźniarki niemieckiego obozu koncentracyjnego na Majdanku, autorki niezwykłego dziennika prowadzonego potajemnie podczas uwięzienia.

Z tej okazji Państwowe Muzeum na Majdanku realizuje projekt społeczno-edukacyjny pt. „Jadwiga Ankiewicz. Rok pamięci” w współpracy z LXXV Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego w Warszawie. Celem przedsięwzięcia jest upamiętnienie nastolatki, której losy stały się świadectwem pokolenia dorastającego w trakcie II wojny światowej. Przybliżając jej historię, pragniemy zachęcić do młodzież i dorosłych do pogłębiania wiedzy o przeszłości, a także kształtowania empatii wobec ofiar niemieckiej okupacji.

Program wydarzenia:

23.09.2026 r. (środa) – pierwszy dzień obchodów poświęcony będzie społeczności szkolnej i gronu pedagogicznemu LXXV Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego w Warszawie. Tego dnia odbędzie się:

- otwarcie wystawy „Jadwiga Ankiewicz. Historia osobista”, przygotowanej przez Dział Edukacji Państwowego Muzeum na Majdanku,

- prezentacja poświęcona losom Jadwigi Ankiewicz oraz oprowadzanie po wystawie.

24.09.2026 r. (czwartek) – główny dzień obchodów. W programie:

-warsztaty partycypacyjne dla uczniów szkoły, przygotowane na podstawie Dziennika Jadwigi Ankiewicz oraz wystawy;

- godz. 18:00 - otwarte spotkanie z krewnymi bohaterki projektu pt. „Pamięć rodzinna. Jadwiga Ankiewicz we wspomnieniach bliskich”.

25.09.2026 r. (piątek) – wspólne upamiętnienie. Zakończeniem obchodów będzie złożenie kwiatów na grobie Jadwigi Ankiewicz na Cmentarzu Bródnowskim z udziałem młodzieży szkolnej.

Jadwiga Ankiewicz (1926-1944)

Jadwiga Ankiewicz urodziła się 11 września 1926 r. w Warszawie. Była drugą córką Stefana i Barbary Ankiewiczów. Dorastała w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Jej ojciec, były legionista, walczył przeciwko bolszewikom w 1920 r. Jego postawa stanowiła dla Jadwigi i jej starszej siostry, Marii Haliny, ważny wzór do naśladowania.

Jadwiga była opiekuńczą, odważną i ciekawą świata dziewczyną. Interesowała się językiem polskim, literaturą, geografią oraz sportem. Lubiła grać w piłkę nożną i pływać. Miała również zdolności plastyczne. Organizowała i reżyserowała rodzinne przedstawienia, do których projektowała i wykonywała kostiumy. W latach 1933-1940 uczęszczała do Publicznej Szkoły Powszechnej nr 105 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego  przy ul. Czerniakowskiej 128 w Warszawie.

Jej młodość przerwała II wojna światowa. 15 stycznia 1943 r., w wieku zaledwie 16 lat, została ujęta podczas ulicznej łapanki w Warszawie. Po krótkim pobycie w więzieniu gestapo na Pawiaku, przetransportowano ją do obozu koncentracyjnego na Majdanku w Lublinie. Pracowała między innymi w obozowej pralni, położonej w bezpośrednim sąsiedztwie starego krematorium. Była świadkiem tragicznych wydarzeń, w tym przybycia transportów ludności żydowskiej deportowanej z getta warszawskiego.

To właśnie w obozie na Majdanku Jadwiga stworzyła niezwykłe świadectwo. Dziewczyna potajemnie prowadziła dziennik, w którym niemal każdego dnia zapisywała swoje przeżycia i obserwacje. Po zwolnieniu z obozu 17 maja 1943 r. zdołała wynieść zeszyt z zapiskami, ukrywając go pod podszewką kurtki. Jej Dziennik pozostaje jednym z najcenniejszych osobistych świadectw pozostawionych przez więźniów KL Lublin i pozwala spojrzeć na historię obozu z perspektywy nastolatki.

Po powrocie do Warszawy Jadwiga zaangażowała się w działalność konspiracyjną jako łączniczka Szarych Szeregów. 30 stycznia 1944 r. w niewyjaśnionych okolicznościach została zastrzelona przez Niemców na jednej z warszawskich ulic. Miała niewiele ponad 17 lat.