Archiwalia te pochodzą z odwołanej licytacji, którą w ubiegłym roku ogłosił jeden z niemieckich domów aukcyjnych. Uroczystość powierzenia tych materiałów przedstawicielom miejsc pamięci, archiwów państwowych i placówek dyplomatycznych odbyła się 23 października 2026 roku w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Zbiór przekazany na ręce dyrektora PMM Tomasza Kranza zawiera przede wszystkim karty pocztowe wysłane przez osadzonych w KL Lublin do rodzin w latach 1943–1944. Dziękują oni w korespondencji za otrzymane paczki, a także informują bliskich o stanie zdrowia. Dla rodzin więźniów karty te miały ogromne znaczenie, były bowiem nierzadko pierwszym od dłuższego czasu znakiem życia nadawcy i zarazem informacją o miejscu jego pobytu.
Kieruję apel do wszystkich osób i instytucji posiadających dokumenty obozowe, korespondencję więźniów, świadectwa życia w gettach czy osobiste pamiątki po ofiarach prześladowań – przekazujcie je do muzeów, archiwów i Miejsc Pamięci, dajcie historykom możliwość ich zbadania, a kolejnym pokoleniom poznania zapisanych w nich historii. Nie zmienimy historii ludzi, do których należały te świadectwa. Możemy jednak zrobić wszystko, by one przetrwały – przekazała podczas uroczystości Marta Cienkowska, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W listopadzie 2025 roku podczas komercyjnej aukcji w Nadrenii Północnej-Westfalii Dom Aukcyjny Felzmann w Neuss planował sprzedać ponad 600 oryginalnych dokumentów związanych z historią niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i zagłady, gett oraz innych miejsc zbrodni popełnionych przez III Rzeszę. Dzięki współpracy z krajem związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, a także wsparciu zewnętrznych darczyńców, 30 stycznia br. Fundacja Auschwitz-Birkenau nabyła 433 dokumenty historyczne wystawione na aukcji. 289 spośród nich trafiło 23 października 2026 roku do 18 instytucji.
