Rozpoczyna się remont Pomnika-Bramy

Rozpoczyna się remont Pomnika-Bramy
Po zakończonym w ubiegłym roku kompleksowym remoncie Mauzoleum rozpoczynamy kolejny etap renowacji Pomnika Walki i Męczeństwa. Dzięki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ruszają prace konserwatorskie przy Pomniku–Bramie – jednym z najwybitniejszych pomników poświęconych ofiarom II wojny światowej.

Kompleksowa renowacja monumentu

Pomnik–Brama od niemal sześćdziesięciu lat pozostaje nieodłącznym elementem krajobrazu Majdanka. Długotrwała ekspozycja na zmienne warunki atmosferyczne oraz naturalne procesy starzenia materiałów sprawiły jednak, że obiekt wymaga gruntownych prac remontowych i konserwatorskich.

Renowacji zostanie poddana cała bryła pomnika. Prace obejmą również m.in. remont wszystkich schodów i ciągów pieszych otaczających monument, wymianę nawierzchni na płycie pomnika i instalacji elektrycznej. Odnowione zostaną także betonowe ławki. Dzięki nowemu systemowi oświetlenia Pomnik–Bramę będzie można eksponować także po zmroku.

Wartość inwestycji wynosi 11 795 700 zł, a zakończenie prac planowane jest na czerwiec 2028 roku. Podczas remontu może okresowo obowiązywać zmieniona trasa zwiedzania.

W hołdzie ofiarom Majdanka

Pomnik Walki i Męczeństwa został wzniesiony na terenie Państwowego Muzeum na Majdanku w wyniku ogólnopolskiego konkursu architektonicznego ogłoszonego przez Radę Ochrony Pomników Męczeństwa oraz Towarzystwo Opieki nad Majdankiem. Spośród blisko 140 zgłoszonych projektów wybrano koncepcję autorstwa Wiktora Tołkina i Janusza Dembka.

Sąd Konkursowy docenił przede wszystkim nowatorskie rozwiązanie przestrzenne oraz monumentalny charakter projektu. W uzasadnieniu werdyktu podkreślono szczególne walory połączenia monumentalnej bramy z Mauzoleum, tworzących spójną kompozycję upamiętniającą ofiary niemieckiego obozu koncentracyjnego w Lublinie.

Wiktor Tołkin i Janusz Dembek

Dzieło artysty naznaczonego doświadczeniem wojny

Autor pomnika, Wiktor Tołkin, był nie tylko wybitnym rzeźbiarzem i architektem, lecz także byłym więźniem Pawiaka i niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Walczył również w powstaniu warszawskim.

Projektując Pomnik–Bramę, wykorzystał własne doświadczenia wojenne, tworząc symboliczne dzieło nawiązujące do wizji piekielnych bram opisanych przez Dantego Alighieri w Boskiej komedii.

Budowa na niespotykaną skalę

Prace budowlane rozpoczęły się w 1968 roku i należały do największych inwestycji realizowanych wówczas w Lublinie. W szczytowym okresie przy budowie pracowało nawet 200 osób na trzy zmiany, a przy jego wykonaniu zatrudniano ponad 50 cieśli.

Do budowy całego kompleksu zużyto m.in. ponad 800 m³ betonu, 1500 ton granitu, 400 ton stali zbrojeniowej oraz 2600 ton kruszywa bazaltowego i granitowego. Ze względu na wysokie koszty inwestycji ostatecznie zrealizowano projekt w skali o około 10 procent mniejszej od pierwotnie planowanej.

Pomnik Walki i Męczeństwa został uroczyście odsłonięty 21 września 1969 roku podczas obchodów 25. rocznicy wyzwolenia obozu na Majdanku. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 100 tysięcy osób.

Odsłonięcie Pomnika Walki i Męczeństwa, 21 września 1969 r.
Odsłonięcie Pomnika Walki i Męczeństwa, 21 września 1969 r.