Pola Braun – pieśniarka z obozowego piekła

83.rocznica akcji „Erntefest”

Pola Braun – pieśniarka z obozowego piekła
3 listopada 1943 r. funkcjonariusze niemieckiej policji bezpieczeństwa i SS rozstrzelali w trzech przygotowanych wcześniej rowach egzekucyjnych wszystkich żydowskich więźniów KL Lublin oraz jego podobozów przy ul. Lipowej i na tak zwanym Flugplatzu przy ul. Wrońskiej w Lublinie. 

Najważniejsze informacje

Spotkanie
  • Termin wydarzenia:03.11.2026 r. godz. 09:00
  • Miejsce:Państwowe Muzeum na Majdanku
Wstęp na organizowane przez nas spotkanie jest wolny. Nie obowiązują zapisy.

Operacja opatrzona kryptonim „Erntefest” („Dożynki”) była największą podczas II wojny światowej jednorazową egzekucją, która pochłonęła na Majdanku ponad 18 tysięcy żydowskich kobiet, mężczyzn i dzieci. Było to jedno z najbardziej wstrząsających wydarzeń w historii Majdanka. W pamięci jego więźniów dzień ten zapisał się jako „krwawa środa”.

W ramach tej samej operacji w obozie pracy w Trawnikach życie straciło 10 tysięcy osób, a 4 listopada w Poniatowej kolejnych 14 tysięcy. Łącznie w tych dwóch dniach Niemcy zamordowali 42 tysiące Żydów kończąc tym samym ludobójczą operację opatrzoną kryptonimem „Akcja Reinhardt””, która pochłonęła blisko 2 miliony ofiar, głównie Żydów polskich, ale też deportowanych z wielu państw europejskich.

Wśród ofiar była Paulina Braunówna znana też jako Pola Braun. Przed wojną pracowała w redakcji ilustrowanego czasopisma satyrycznego „Szpilki” i występowała jako artystka kabaretowa. W getcie warszawskim nawiązała współpracę z teatrem rewiowo-satyrycznym „Femina”. Współpracowała m.in. z pianistą Władysławem Szpilmanem oraz aktorką i piosenkarką Dianą Blumenfeld. Pola Braun pisała także wiersze i piosenki do kierowanego przez poetę Władysława Szlengla „Żywego Dziennika” czyli programu literacko-artystycznego, który organizowano w kawiarni artystycznej „Sztuka”.

Na Majdanek trafiła w maju 1943 r. z transportem Żydów po upadku powstania w getcie warszawskim. W obozie Pola kontynuowała działalność artystyczną, pisała wiersze, komponowała piosenki. Dla niewielkiej grupy wtajemniczonych koleżanek urządzała wieczorki poetyckie, podczas których recytowała wiersze lub śpiewała je do skomponowanej przez siebie muzyki. Melodie przepadły ale w pamięci współwięźniarek pozostały  Poli, które były przez nie recytowane po jej śmierci. Kobiety, które przeżyły obóz, zapisały je po wojnie w relacjach i wspomnieniach, dzięki czemu przetrwały do dziś.

Program

9:00 | Centrum Obsługi Zwiedzających | „Pola Braun – pieśniarka z obozowego piekła". Prelekcja i emisja reportażu „Tylko pieśni pozostaną” Aleksandry Dobieszewskiej, dziennikarki Radia 357

10:00 | bezpłatne zwiedzanie z przewodnikiem 

12:00 | ceremonia upamiętniająca ofiary akcji „Erntefest” przy rowach egzekucyjnych