Spaces of the Holocaust: Majdanek, Bełżec, Sobibór

Czarno białe zdjęcie, tłum ludzi na terenie byłego obozu koncentracyjnego na Majdanku; na pierwszym planie starszy mężczyzna stojący na piecu krematoryjnym w pozostałościach po budynku Krematorium.
Wystawa prezentuje historię trzech niemieckich obozów funkcjonujących w dystrykcie lubelskim podczas II wojny światowej oraz proces ich transformacji w muzea i miejsca pamięci.

Najważniejsze informacje

Wystawa czasowaArchiwalne
  • Termin wystawy:19.02.2025 - 31.12.2025
  • Miejsce:Miejsce Pamięci Westerbork, Holandia / 02.2025 – 29.04.2025; Miejsce Pamięci Bergen–Belsen, Niemcy / 29.04.2025 – 22.09.2025; Państwowe Muzeum na Majdanku / od 07.10.2025
  • Kurator wystawy:Łukasz Mrozik, Magdalena Petruk
  • Tłumaczenie:LINGWAY s.c.
  • Wersja językowa:angielska, niemiecka
  • Opracowanie plastyczne:Ewelina Kruszewska

Wystawa oraz towarzyszący jej katalog są częścią projektu realizowanego pod tym samym tytułem w ramach programu Young People Remember International. Program został sfinansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec dzięki fundacji EVZ.

Grafika. Na czerwonym tle, na górze napis Spaces of the holocaust, poniżej z lewej napisy: Majdanek. Bełżec, Sobibór, po prawej czarno-białe zdjecie przedstawiające zabudowanie krematorium i tłum ludzi.

Historia i pamięć

Majdanek, Bełżec i Sobibór jako ośrodki natychmiastowej zagłady Żydów były kluczowymi elementami tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Choć to właśnie Holokaust dominuje w treści wystawy – stanowiąc czynnik łączący trzy tytułowe miejsca – to jej ramy wykraczają poza ten aspekt historii. Autorzy opisują zarówno szeroki, jak i regionalny kontekst prześladowań Żydów w okupowanej Polsce, rolę Lublina w niemieckiej polityce terroru oraz losy Polaków więzionych na Majdanku. W sekcjach dotyczących poszczególnych obozów zawarta jest dodatkowo część opowiadająca o powstawaniu i funkcjonowaniu na ich terenach współczesnych miejsc pamięci, które tworzą dziś jedną instytucję pod szyldem Państwowego Muzeum na Majdanku.

Zdjęcie sepia, młoda kobieta i mężczyzna, kobieta ubrana z jasną etolę, mężczyzna w garnitur , włosy jasne zaczesane na prawy bok.
Chaja i Hirsz Schagrin, podobnie jak piątka ich dzieci (Goldi, Helena, Gitlie, Tobi, Naftali) zostali deportowani z Nowego Sącza do Bełżca we wrześniu 1942 r. Ich szóstym dzieckiem był Leon, który przetrwał Auschwitz i inne obozy, a po wojnie poświęcił się promowaniu historii Holokaustu.

Pierwsze na świecie muzeum na terenie poobozowym

Utworzone w 1944 r. Państwowe Muzeum na Majdanku skupia dziś trzy miejsca pamięci: Majdanek, Bełżec i Sobibór. Są one połączone nie tylko formalnie, w obecnej strukturze, ale przede wszystkim w kontekście historycznym jako obozy zagłady. Tworzą tym samym unikatową triadę pamięci, która dokumentuje historię zbrodni popełnionych przez niemieckich nazistów, upamiętnia ich ofiary oraz sprawuje opiekę nad dziedzictwem tych miejsc – tytułowych Przestrzeni Holokaustu.

Wejście do drewnianego baraku, otwarta jedna część drzwi, nad nimi napis Państwowe Muzeum na Majdanku oraz polskie godło, po prawej stronie napis w języku niemieckim.
Pierwsza siedziba Państwowego Muzeum na Majdanku w baraku nr 62, 1944 r.
Zdjęcie współczesne, na chodniku przy ulicy stoi wystawa plenerowa, dwoje ludzi, kobieta i mężczyzna, ustawionych tyłem do fotografa ogląda tablice wystawy, kobieta wskazuje ręką na tekst. W tle grupa osób.
Zwiedzający wystawę w Miejscu Pamięci Bergen-Belsen

Cel wystawy

Wystawa została opracowana w angielsko-niemieckiej wersji językowej i była prezentowana w Holandii, Niemczech i Polsce. Na jej podstawie powstał też specjalny program edukacyjny, wykorzystywany przy współpracy z lokalnymi szkołami i instytucjami partnerskimi. Poprzez ten projekt chcemy zwiększyć świadomość na temat tragicznej historii tysięcy ofiar Majdanka, Bełżca i Sobiboru zwłaszcza poza granicami naszego kraju, a także zachęcić młodych ludzi do odwiedzenia tych miejsc w przyszłości.

Współczesne zdjęcie kolorowe. Dwóch mężczyzn pokazuje chustę w niebiesko-białe pasy, na środku odwrócony trójkąt z literą P. Z prawej strony młodzież, siedzą skierowani w stronę mężczyzn
Antoni Holc i Jerzy Jeżewicz, byli więźniowie niemieckich obozów, podczas organizowanego w Muzeum spotkania z młodzieżą
Zdjęcie współczesne, kolorowe, po lewej stronie wystawa plenerowa, w tle nowoczesny, przeszklony budynek muzeum.
Wystawa przed centrum edukacyjnym w holenderskim Miejscu Pamięci Kamp Westerbork.

Wystawie towarzyszył katalog w wersji drukowanej i on-line oraz seria krótkich filmów poświęconych różnym aspektom historii tytułowych miejsc.

Dowiedz się więcej
Grafika, na czerwonym tle, po lewej stronie napis Spaces of the Holocaust, na górze po prawej stronie czarnymi literami: Majdanek, Bełżec, Sobibór prawej stronie w prostokącie czarno-białe zdjęcie przedstawiające tłum ludzi i ceglane zabudowania