Pamięć miejsca

Fotografie ze zbiorów Państwowego Muzeum na Majdanku

Fotografia dokumentuje rzeczywistość, jednocześnie kreując jej obraz zgodnie z wrażliwością i punktem widzenia autora. Dwoista natura tego medium jest szczególnie widoczna w kontekście miejsca, jakim jest teren byłego obozu koncentracyjnego.

Najważniejsze informacje

Wystawa czasowa

Data rozpoczęcia wystawy:03.05.2025
Miejsce:Państwowe Muzeum na Majdanku
Kurator wystawy:Marta Jabłońska, Anna Surdacka
Tłumaczenie:Łukasz Mrozik (EN)
Opracowanie plastyczne:Izabela Tomasiewicz
Redakcja stylistyczna i korekta tekstów:Dorota Niedziałkowska
Autorzy zdjęć:Stanisław Butrym, Zdzisław Dados, Lucjan Demidowski, Jerzy Frąckiewicz, Zenon Harasym, Arnold Kramer, Patrick Poels, Wojciech Stan, Janusz Urban, Jan Urbanowicz, Włodzimierz Wróblewski

Zdjęcia te skłaniają do refleksji nad historią, przemijaniem i odpowiedzialnością za jej zachowanie. Przypominają, że przestrzeń Majdanka nie jest tylko miejscem historycznym, lecz także moralnym i emocjonalnym punktem odniesienia dla współczesnych.

Widok wystawy, korytarz stworzony przez ścianki wystawiennicze po obu stronach, na których zawieszone są fotografie. Na pierwszym planie po lewej i prawej stronie tablice tytułowe wystawy. Na zdjęciu z lewej wieżyczka wartownicza, z prawej ogrodzenie z drutu kolczastego.

Miejsce

Wykonane w tej przestrzeni zdjęcia są artystycznym wyrazem pamięci i hołdu dla ofiar. Fotografowie, kierując swoje obiektywy na pozostałości poobozowych baraków, druty kolczaste, wieże wartownicze, tworzą wizualne świadectwo, które oddaje powagę i milczenie tego miejsca. Jednocześnie fotografie te mają niezaprzeczalną wartość dokumentalną – utrwalają obiekty, które z biegiem lat uległy zniszczeniu lub przekształceniu, oraz rejestrują zmiany krajobrazu, jaki kształtował się w kolejnych dekadach po wojnie. Ukazują, jak przestrzeń pamięci ewoluowała w czasie, zachowując jednak swój symboliczny wymiar.

Czarno-białe zdjęcie, drewniana ściana baraku z drzwiami. W górnej części tabliczka z napisem: Block 11

Kolekcja

Początkiem kolekcji fotografii w zbiorach Państwowego Muzeum na Majdanku były prace artystów biorących udział w konkursach oraz wystawach organizowanych w latach 60. XX w. Z czasem zbiór ten stał się jedną z ważnych części kolekcji muzealnej, dokumentującą zarówno przemiany samego miejsca, jak i sposoby jego postrzegania przez kolejne pokolenia twórców. Rozbudowywana przez kolejne dekady kolekcja stanowi dziś cenne źródło wiedzy o przemianach poobozowego krajobrazu oraz o sposobach upamiętniania. To wizualne archiwum emocji i pamięci – świadectwo, że fotografia może być nie tylko dokumentem, ale również formą pamięci trwalszą niż sam obraz.

Czarno-białe zdjęcie w passe-partout i czarnej ramce

Widok wystawy, z lewej oprawione w ramę zdjęcie pomnika-bramy na Majdanku, obok zdjęcie mauzoleum, w tle nie zdjęcie dziewczynki obróconej tyłem do widza, w chustce na głowie i płaszczu.

Lubelscy artyści

Wśród prezentowanych kadrów znaczące miejsce zajmują prace lubelskich artystów związanych z fotoklubem „Zamek” oraz grupą twórczą „Plama”. Ich fotografie wyróżniają się indywidualnym podejściem do tematu, łącząc elementy realizmu z poetycką metaforą. Dla wielu z nich Majdanek był nie tylko tematem, lecz także przestrzenią osobistej refleksji nad pamięcią, historią i człowieczeństwem.

Czarno-białe zdjęcie, stos butów na drugim planie podwójne okno

Poprzedni

Następny