Lalki z Majdanka

W tekście towarzyszącym wystawie Tal Schwartz napisała: „Lalka odgrywa wielorakie role – może być: źródłem pocieszenia, przyjacielem, wspomnieniem świata zewnętrznego lub odległej osoby, pozostałością rodzinnego domu, upominkiem. Może być wszystkim i niczym. […] Po przeniesieniu do zbiorów muzealnych status i przeznaczenie lalek ulegają zmianie – zmagazynowane w pudełku na półce stają się dowodami historycznymi. Każdy najdrobniejszy szczegół podlega skatalogowaniu: złamanie, dziura w sukience, uszkodzona kończyna”. Wystawie na Majdanku towarzyszyła broszura zawierająca zdjęcia i opisy przedmiotów z kart inwentarzowych. Szczegółowe, ale suche, techniczne, skupione na stanie zachowania lalek deskrypcje w symboliczny sposób opowiadają o tragedii ich dziecięcych właścicieli.

„Fotografując te lalki – stwierdza artystka – starałam się wziąć pod uwagę ich inne funkcje – takie, które w paradoksalny sposób poprzez włączenie do kolekcji muzealnej mogą ulec ukryciu czy zatarciu. Paradoks ten jest prawdopodobnie nieodłącznym elementem fotografiki w ogóle, która sama w istocie jest aktem dokumentowania. Jednakże fotografika – przynajmniej na polu badań i archiwistyki – hołduje wartościom obiektywności naukowej i prawdy historycznej. Obiektywność, wraz ze swymi surowymi zasadami i normami, tradycyjnie łączy się z konkretnym rodzajem fotografiki wykluczającym ingerencję (tj. pozowanie) i wymagającym konsekwencji, ostrości oraz przejrzystości. Poprzez rzucenie wyzwania tym zasadom i normom za pomocą licznych środków celowej interwencji, pokazywane prace starają się ponownie ocenić muzealizację, sytuując lalki i ich możliwe funkcje poza sferą dowodu historycznego”.

Wystawa została przygotowana przez izraelską fotograficzkę Tal Schwartz oraz Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” we współpracy z Państwowym Muzeum na Majdanku.